[[{"content_id":132196,"content_number":0,"portal_id":195,"lang_id":"fa","content_title":"به مناسبت پنجم اسفند، زادروز دانشمند بزرگ ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"","content_summary_fill":0,"content_body":"زادروز دانشمند بزرگ ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس گرامی باد.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nمحمد بن محمد بن حسن طوسی&nbsp;مشهور به&nbsp;خواجه نصیرالدین طوسی&nbsp;(۵۹۷-۶۷۲ق)،&nbsp;حکیم&nbsp;و&nbsp;متکلم&nbsp;قرن هفتم هجری. درباره مذهب او اقوال مختلفی وجود دارد؛ هر چند شواهد زیادی مبنی بر&nbsp;اثناعشری&nbsp;بودن او در دست است. خواجه نصیر نویسنده کتاب&zwnj;ها و رساله&zwnj;های بسیاری در علوم&nbsp;اخلاق،&nbsp;منطق،&nbsp;فلسفه،&nbsp;کلام، ریاضیات و&nbsp;نجوم&nbsp;است.&nbsp;اخلاق ناصری،&nbsp;اوصاف الاشراف،&nbsp;اساس الاقتباس،&nbsp;شرح الاشارات،&nbsp;تجرید الاعتقاد،&nbsp;جامع الحساب&nbsp;و کتاب مشهور&nbsp;زیج ایلخانی&nbsp;و&nbsp;تذکرة فی علم الهیئة&nbsp;در علم نجوم، از آثار مهم و مشهور او هستند. او همچنین&nbsp;رصدخانه مراغه&nbsp;و نیز&nbsp;کتابخانه مراغه&nbsp;را با بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب بنا نهاد.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nزندگی\r\n\r\nخواجه نصیرالدین در&nbsp;۱۱ جمادی&zwnj;الاول&nbsp;سال ۵۹۷ق در&nbsp;طوس&nbsp;به دنیا آمد و به همین دلیل &laquo;طوسی&raquo; خوانده می&zwnj;شود. خواجه نصیر در کودکی،&nbsp;قرآن کریم،&nbsp;صرف،&nbsp;نحو&nbsp;و&nbsp;آداب&nbsp;را فرا گرفت. از اولین اساتید وی، جدش محمد بن حسن در فقه و حدیث، و دایی&zwnj;اش نورالدین علی بن محمد شیعی در منطق و حکمت بوده&zwnj;اند.&nbsp;خواجه نصیر، سپس با راهنمایی پدرش، نزد&nbsp;کمال الدین محمد&nbsp;ریاضیات آموخت، آن گاه نزد پدر خود&nbsp;علوم حدیث،&nbsp;روایت&nbsp;و&nbsp;فقه&nbsp;را فرا گرفت. در همین دوران که خواجه در ابتدای جوانی بود، شاخه&zwnj;های مختلف ریاضیات، یعنی حساب، هندسه و جبر را نیز به حد کمال فرا گرفت.\r\n\r\nبعد از وفات پدر، به وصیت وی به هر مکانی که استاد شایسته&zwnj;ای در آنجا اشتغال داشت، مهاجرت کرد. به همین جهت به&nbsp;نیشابور&nbsp;که در آن زمان محل اجتماع علما و دانش&zwnj;پژوهان بود، مسافرت کرد و در حلقه درس&nbsp;سراج&zwnj;الدین قمری،&nbsp;قطب&zwnj;الدین سرخسی،&nbsp;فرید الدین داماد،&nbsp;ابوالسعادات اصفهانی&nbsp;و دیگران شرکت کرد. همچنین با&nbsp;فریدالدین عطار&nbsp;در این شهر ملاقات کرد.\r\n\r\nدرگذشت\r\n\r\nخواجه نصیر در حالی در&nbsp;۱۸ ذی الحجه&nbsp;سال ۶۷۲ق درگذشت که برای سامان دادن به امور اوقاف و دانشمندان، در&nbsp;بغداد&nbsp;به سر می&zwnj;برد. او بنا به وصیت خود در&nbsp;حرم کاظمین&nbsp;دفن&nbsp;شد.او همچنین وصیت می&zwnj;کند که روی قبرش اشاره&zwnj;ای به ویژگی های علمی&zwnj;اش نشود و عبارت &laquo;و کَلبُهُم باسِطٌ ذِراعَیهِ بِالوَصید&raquo;&nbsp;را در آستانه حرم بنویسند.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\nجایگاه علمی\r\n\r\nخواجه نصیر طوسی را در علم، همتای&nbsp;بوعلی سینا&nbsp;دانسته&zwnj;اند؛ گرچه ابن سینا در طب سرآمد بود و خواجه&zwnj;نصیر، در ریاضیات. دفاع خواجه نصیرالدین طوسی از فلسفه مشاء و تبدیل کلام شیعه به کلام فلسفی، از ابتکارات وی دانسته شده است. تمام آثار کلامی بعد از او، متاثر از کتاب&nbsp;تجرید الاعتقاد&nbsp;معرفی شده است.\r\n\r\nخواجه نصیر مانند بوعلی سینا وارد سیاست شد، هر چند این موضوع به اختیار خواجه نبود. اطلاع هلاکوخان از شخصیت علمی خواجه&zwnj;نصیر باعث شد که وی را در قلعه اسماعیلیان نکشد و او را ملازم خود قرار دهد. اسلام آوردن شاهان مغول متاثر از حضور خواجه&zwnj;نصیر و همراهی هلاکو در فتح بغداد از اتفاقات ویژه تاریخ زندگی وی دانسته شده است. برخی از اهل سنت سقوط حکومت سنی در بغداد را محکوم کرده و خواجه&zwnj;نصیر را در این مورد مقصر می&zwnj;دانند که با هلاکوخان همراهی کرده است.\r\n\r\nhttp:\/\/fa.wikishia.net\/","content_html":"<p>زادروز دانشمند بزرگ ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس گرامی باد.<\/p>\n\n<p> <\/p>\n\n<p><span style=\"font-size:16px;\"><strong>محمد بن محمد بن حسن طوسی<\/strong> مشهور به <strong>خواجه نصیرالدین طوسی<\/strong> (۵۹۷-۶۷۲ق)، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حکیم\" title=\"حکیم\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">حکیم<\/a> و <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/کلام\" title=\"کلام\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">متکلم<\/a> قرن هفتم هجری. درباره مذهب او اقوال مختلفی وجود دارد؛ هر چند شواهد زیادی مبنی بر <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/شیعه_اثنا_عشری\" title=\"شیعه اثنا عشری\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">اثناعشری<\/a> بودن او در دست است. خواجه نصیر نویسنده کتاب ها و رساله های بسیاری در علوم <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اخلاق\" title=\"اخلاق\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">اخلاق<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=منطق&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"منطق (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">منطق<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فلسفه\" title=\"فلسفه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">فلسفه<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/علم_کلام\" title=\"علم کلام\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">کلام<\/a>، ریاضیات و <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=نجوم&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"نجوم (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">نجوم<\/a> است. <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اخلاق_ناصری\" title=\"اخلاق ناصری\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">اخلاق ناصری<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اوصاف_الاشراف\" title=\"اوصاف الاشراف\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">اوصاف الاشراف<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/اساس_الاقتباس\" title=\"اساس الاقتباس\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">اساس الاقتباس<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=شرح_الاشارات&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"شرح الاشارات (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">شرح الاشارات<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تجرید_الاعتقاد\" title=\"تجرید الاعتقاد\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">تجرید الاعتقاد<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=جامع_الحساب&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"جامع الحساب (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">جامع الحساب<\/a> و کتاب مشهور <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/زیج_ایلخانی\" title=\"زیج ایلخانی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">زیج ایلخانی<\/a> و <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/التذکرة_فی_علم_الهیئة_(کتاب)\" title=\"التذکرة فی علم الهیئة (کتاب)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">تذکرة فی علم الهیئة<\/a> در علم نجوم، از آثار مهم و مشهور او هستند. او همچنین <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=رصدخانه_مراغه&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"رصدخانه مراغه (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">رصدخانه مراغه<\/a> و نیز <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=کتابخانه_مراغه&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"کتابخانه مراغه (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">کتابخانه مراغه<\/a> را با بیش از ۴۰۰ هزار جلد کتاب بنا نهاد.<\/span><\/p>\n\n<p> <\/p>\n\n<p> <\/p>\n\n<h2>زندگی<\/h2>\n\n<p>خواجه نصیرالدین در <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۱۱_جمادی الاول\" title=\"۱۱ جمادی الاول\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">۱۱ جمادی الاول<\/a> سال ۵۹۷ق در <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/طوس\" title=\"طوس\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">طوس<\/a> به دنیا آمد و به همین دلیل «طوسی» خوانده می شود. خواجه نصیر در کودکی، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/قرآن_کریم\" title=\"قرآن کریم\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">قرآن کریم<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=صرف&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"صرف (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">صرف<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=نحو&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"نحو (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">نحو<\/a> و <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=آداب&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"آداب (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">آداب<\/a> را فرا گرفت. از اولین اساتید وی، جدش محمد بن حسن در فقه و حدیث، و دایی اش نورالدین علی بن محمد شیعی در منطق و حکمت بوده اند. خواجه نصیر، سپس با راهنمایی پدرش، نزد <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=کمال_الدین_محمد&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"کمال الدین محمد (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">کمال الدین محمد<\/a> ریاضیات آموخت، آن گاه نزد پدر خود <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=علوم_حدیث&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"علوم حدیث (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">علوم حدیث<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/روایت\" title=\"روایت\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">روایت<\/a> و <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/فقه\" title=\"فقه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">فقه<\/a> را فرا گرفت. در همین دوران که خواجه در ابتدای جوانی بود، شاخه های مختلف ریاضیات، یعنی حساب، هندسه و جبر را نیز به حد کمال فرا گرفت.<\/p>\n\n<p>بعد از وفات پدر، به وصیت وی به هر مکانی که استاد شایسته ای در آنجا اشتغال داشت، مهاجرت کرد. به همین جهت به <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/نیشابور\" title=\"نیشابور\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">نیشابور<\/a> که در آن زمان محل اجتماع علما و دانش پژوهان بود، مسافرت کرد و در حلقه درس <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=سراج الدین_قمری&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"سراج الدین قمری (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">سراج الدین قمری<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=قطب الدین_سرخسی&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"قطب الدین سرخسی (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">قطب الدین سرخسی<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=فرید_الدین_داماد&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"فرید الدین داماد (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">فرید الدین داماد<\/a>، <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/ابوالسعادات_اصفهانی\" title=\"ابوالسعادات اصفهانی\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">ابوالسعادات اصفهانی<\/a> و دیگران شرکت کرد. همچنین با <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/index.php?title=فریدالدین_عطار&amp;action=edit&amp;redlink=1\" title=\"فریدالدین عطار (صفحه وجود ندارد)\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">فریدالدین عطار<\/a> در این شهر ملاقات کرد.<\/p>\n\n<h3>درگذشت<\/h3>\n\n<p>خواجه نصیر در حالی در <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/۱۸_ذی_الحجه\" title=\"۱۸ ذی الحجه\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">۱۸ ذی الحجه<\/a> سال ۶۷۲ق درگذشت که برای سامان دادن به امور اوقاف و دانشمندان، در <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بغداد\" title=\"بغداد\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">بغداد<\/a> به سر می برد. او بنا به وصیت خود در <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/حرم_کاظمین\" title=\"حرم کاظمین\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">حرم کاظمین<\/a> <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/دفن\" title=\"دفن\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">دفن<\/a> شد.او همچنین وصیت می کند که روی قبرش اشاره ای به ویژگی های علمی اش نشود و عبارت «و کَلبُهُم باسِطٌ ذِراعَیهِ بِالوَصید» را در آستانه حرم بنویسند.<\/p>\n\n<p> <\/p>\n\n<h2>جایگاه علمی<\/h2>\n\n<p>خواجه نصیر طوسی را در علم، همتای <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/بوعلی_سینا\" title=\"بوعلی سینا\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">بوعلی سینا<\/a> دانسته اند؛ گرچه ابن سینا در طب سرآمد بود و خواجه نصیر، در ریاضیات. دفاع خواجه نصیرالدین طوسی از فلسفه مشاء و تبدیل کلام شیعه به کلام فلسفی، از ابتکارات وی دانسته شده است. تمام آثار کلامی بعد از او، متاثر از کتاب <a href=\"http:\/\/fa.wikishia.net\/view\/تجرید_الاعتقاد\" title=\"تجرید الاعتقاد\" rel=\"nofollow\" target=\"_blank\">تجرید الاعتقاد<\/a> معرفی شده است.<\/p>\n\n<p>خواجه نصیر مانند بوعلی سینا وارد سیاست شد، هر چند این موضوع به اختیار خواجه نبود. اطلاع هلاکوخان از شخصیت علمی خواجه نصیر باعث شد که وی را در قلعه اسماعیلیان نکشد و او را ملازم خود قرار دهد. اسلام آوردن شاهان مغول متاثر از حضور خواجه نصیر و همراهی هلاکو در فتح بغداد از اتفاقات ویژه تاریخ زندگی وی دانسته شده است. برخی از اهل سنت سقوط حکومت سنی در بغداد را محکوم کرده و خواجه نصیر را در این مورد مقصر می دانند که با هلاکوخان همراهی کرده است.<\/p>\n\n<p>http:\/\/fa.wikishia.net\/<\/p>","content_source":"","content_url":"","content_date_start":"2019-02-24 10:23:30","content_date_event":"2019-02-24 10:23:30","content_date_event_start":null,"content_date_event_end":null,"content_show_title_slider":1,"content_date_last_edit":"2019-02-24 10:30:20","content_date_register":"2019-02-24 10:30:20","content_columns":0,"content_show_img":1,"content_show_details":0,"content_show_related_img":0,"content_show_slider":1,"content_comment":1,"content_score":0,"tag_id":0,"score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"uid":74890,"eid":0,"attach_title":"به مناسبت پنجم اسفند، زادروز دانشمند بزرگ ایرانی، خواجه نصیرالدین طوسی و روز مهندس 2","attaches":[{"sizes":{"150":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_150_101.webp","300":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_300_201.webp","400":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_400_268.webp","600":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_450_302.webp","900":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_450_302.webp","1200":".\/cache\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120_450_302.webp"},"ext":"jpg","file_media":1,"token":1433737120,"files":{"original":{"url":".\/file\/195\/attach\/201902\/385487_1433737120.jpg","width":450,"height":302,"size":0}}}]}]]